Wel eens bij een presentatie gezeten waarbij de voorste rij stoelen leeg bleef en de achterste vol? Deze week was ik bij een schoolleidersbijeenkomst in een grote zaal met twee rijen statafels. Toen de presentatie startte, stond bijna iedereen aan de achterste rij statafels of daar nog achter. Mensen stonden zelfs achter pilaren en schotten terwijl bij de voorste rij tafels nog veel ruimte was. Na afloop sprak ik iemand die de presentatie slecht verstaanbaar vond. Waarom is dit? Waarom staan de meeste mensen liever achteraan?

Is het angst? Of niet onbescheiden willen overkomen? Wanneer je op zoek gaat naar de betekenis van bescheidenheid vind je definities als: ‘eenvoudig’, ‘nederig’, ‘klein’, ‘afwachtend’, ‘geen hoge gedachten van zichzelf hebbend’. Dit zijn woorden met een negatieve lading. Hoe kan het dat het woord ‘bescheidenheid’ zo’n positieve uitstraling heeft? Volgens mij zitten er duidelijk ook negatieve kanten aan.

Natuurlijk is het belangrijk om rekening te houden met een ander, om te luisteren en ruimte te bieden. Maar rekening houden met een ander betekent toch niet dat je jezelf niet mag laten zien?

Waarom ga je een uur in de auto zitten om vervolgens zo ver mogelijk vandaan te gaan zitten bij datgene waar je voor komt? Wanneer ik dat aan mensen vraag, dan zeggen ze dat ze het niet nodig vinden om op de voorgrond te treden. Het voelt niet prettig en niet vertrouwd…

Waarom zie je deze houding bijna overal in ons onderwijssysteem terug, behalve bij jonge kinderen? Zou het kunnen zijn dat deze kinderen minder vatbaar zijn voor de sociale spiegel? ‘Doe maar normaal dan doe je al gek genoeg’, is er bij hen nog niet ingewreven.

Onderstaand gedicht roept mensen op om deze vorm van bescheidenheid los te laten. Het heet Our deepest fear en is geschreven door Marianne Williamson. Nelson Mandela heeft het voorgedragen tijdens zijn inauguratie. Het inspireert me om hindernissen te overwinnen die ik voor mezelf heb opgebouwd en herinnert me aan wat ik belangrijk vind.

Onze diepste angst is niet dat we ontoereikend zijn. Onze diepste angst is dat we zo krachtig zijn dat we boven onszelf uitstijgen. Het is ons licht en niet onze duisternis die ons het meest beangstigt. Vaak vragen we ons af: wie ben ik om geniaal, knap, getalenteerd of bijzonder te zijn? Maar… wie ben jij om dat niet te zijn? Jezelf klein houden is niet in dienst van een ander. Je helpt een ander niet door jezelf kleiner te maken dan je bent, zodat anderen zich niet onzeker hoeven te voelen in jouw gezelschap. We zijn allemaal bedoeld om te stralen zoals kinderen dat doen. Dit geldt voor iedereen. Als we onszelf laten zien, geven we anderen onbewust toestemming om dat ook te doen.

Tijd voor ons om een voorbeeld aan de kinderen te nemen? Om onze tijd en energie serieus te nemen en efficiënt te benutten? Dan nemen we gelijk de ander, degene die de presentatie geeft in dit voorbeeld, ook serieus. Het is tenslotte plezieriger om tegen een volle eerste rij aan te kijken dan tegen een lege. Ben je nog verstaanbaar ook.

Ook binnen het VMBO Groen zijn de achterste stoelen in de klas vaak het eerst opgewarmd en voelt een groot deel van de leerlingen zich oncomfortabel wanneer ze voor de klas staan of een presentatie geven. Ondanks dat ik dit ongemak begrijp, is die spanning iets om mee te leren omgaan. Als schoolleider of docent ben jij de aangewezen persoon om de leerlingen boven zichzelf uit te laten stijgen. Dat gaat niet zonder spanning. Er is geen betere manier dan het geven van het goede voorbeeld.

Wil je me een plezier doen? De volgende keer vooraan gaan zitten?

In het kader van practice what you preach deel ik deze column met jullie. Want laat nou net mijn hoofd boven het maaiveld uitsteken iets zijn wat ik zelf spannend vind.

Comfort zone

 Bovenstaande column is in verkorte vorm verschenen in de Stellingwerf Courant van 15 november 2017

Stellingwerf 20171115

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s